Wydawnictwo Ossolineum
Wrocław 2025
Hilbig jak nikt pisze o samotności, o mierzeniu się z traumą historii, pochodzenia, losów zwykłych ludzi, którym przyszło żyć w kraju z niechlubną przeszłością.
Autor układa swoje historie w przestrzeniach, które same w sobie są odpychające, nieprzytulne, nieludzkie. To tereny fabryk, ruiny zakładów, tereny przemysłowe, ponure, zimne, brudne, opuszczone, tajemnicze. Pośród tych trudnych przestrzeni dzieje się słowo: równie nieprzeniknione, gęste, naznaczone niedomówieniem, ciszą, pauzą. Zdania wolne, długie, namyślone, zatrzymane w czasie. Nastrój niepokoju, niepewności przywodzi na myśl prozę Kafki, często też wracały do mnie porównania z prozą Schulza, a to przez odczuwalną wręcz gęstość powietrza, opisy odczuć, zapachów, faktur i tekstur nastrojów i przestrzeni. Czasem odnajdywałam w jego opowiadaniach mroczny, hipnotyzujący i melancholijny nastrój poezji Poe, gdzie utracony (a może nigdy niedoznany) spokój, dojmujące, choć wolno sączące się cierpienie identyfikują bohatera.
Autor nie opowiada skończonych historii, dokonuje prób przetransponowania doświadczeń na słowa, badając język, pamięć, jej kontury i kształt. Bohaterowie nie są do końca określeni, ich tożsamość jest ledwie zarysowana, szczątkowa. Mamy tylko jej fragment, to w jakim miejscu opowiadania ich spotkaliśmy, bez rysu charakterologicznego. Jakbyśmy obserwowali pasażerów w komunikacji, mamy ich tylko przez czas podróży, nie wiemy o nich nic więcej.
Hilbig potrafi wprowadzić czytelnika w stan niepokoju, czuwania i napięcia. Zarówno gdy opisuje sytuację miasta, które zamyka się popołudniami, bo wówczas fabryka wytwarzająca komponenty do produkcji środków piorących rozpoczyna produkcję, jak i wtedy gdy podróżny próbujący sforsować drzwi gospody walczy ze strachem jaki budzi w nim i miasto i jego mieszkańcy. Równie mocno odbija się na emocjach czytelnika krótka historia o końcu nocy, która jest ostatnią spokojną, po niej zaś strach i spustoszenie, może nawet śmierć?
Jest też historia o alter ego pisarza, który pracował jako palacz w kotłowni (w opowiadaniu palacz w piekarni). W opowiadaniu staje się właścicielem subterrani, władczej, przerażającej rośliny, która zabierała i oddawała moc i siłę pisarza. W treści tego budzącego grozę utworu pojawia się wiele odniesień do faszyzmu, II wojny światowej, niewyobrażalnie trudnych wyborów, jakie ludzie musieli dokonywać w tamtych czasach. Metaforyczne ujęcie tematu jeszcze mocniej go otwiera przed czytelnikiem, powoduje, że jest bardziej dojmujące, o wyrazistszych barwach.
Niesamowita jest poetyka Hilbiga, jego wrażliwość, wyobraźnia, moc twórczej gorączki. Ten zbiór to przygoda, to magia, a przede wszystkim przepastne horyzonty przebogatej wyobraźni Autora. Polecam.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz